Nëse je një nënë e re, ka shumë mundësi që e ke përjetuar këtë situatë: fëmija qan pa arsye, qan për çdo gjë, qan kur i thua “jo”, qan kur nuk i plotëson një dëshirë, qan edhe kur e ke ushqyer dhe e ke ndërruar. Dhe në ato momente, nëna ndjen lodhje, stres, faj dhe shpesh pyet veten: “A po e rris gabim fëmijën tim?”
E vërteta është se të qarat e fëmijës nuk janë gjithmonë “kot”. Shumë herë fëmija qan sepse nuk di si të shprehë emocionet. Ai nuk ka ende aftësi për të thënë “jam i mërzitur”, “jam i lodhur”, “kam frikë”, apo “dua vëmendje”. Prandaj përdor mënyrën më të fortë që njeh: të qarat.
Pse fëmija qan pa arsye?
Arsyet më të shpeshta janë:
- lodhja dhe mungesa e gjumit
- uria ose etja
- mërzia dhe nevoja për vëmendje
- frustrimi kur nuk arrin diçka
- ndryshime emocionale (xhelozi, pasiguri)
- kërkimi i kontrollit dhe tekat
Shumë prindër e quajnë “qan kot”, por psikologjikisht fëmija po jep një sinjal: “Kam diçka brenda meje që nuk e menaxhoj dot.”
Gabimi më i madh që bëjnë nënat
Kur fëmija qan shumë, disa nëna dorëzohen dhe i japin menjëherë atë që kërkon: telefonin, lodrën, çokollatën, ose e marrin në krah pa pushim. Kjo e qetëson situatën për momentin, por fëmija mëson diçka të rrezikshme:
“Nëse qaj, fitoj.”
Nga ana tjetër, disa prindër bërtasin ose e injorojnë plotësisht. Kjo e rrit ankthin dhe e bën fëmijën të ndihet i pasigurt.
Zgjidhja më e mirë është vendosja e kufijve me qetësi, pa frikësim dhe pa trauma.
Si të vendosni kufij pa e traumatizuar fëmijën?
1. Qetëso veten para se të reagosh
Fëmija ndjen energjinë e nënës. Nëse ti je në stres, ai bëhet edhe më i shqetësuar. Merr frymë thellë dhe mos reagoni me impuls.
2. Prano emocionin, por jo sjelljen
Thuaji:
“E di që je i mërzitur. Por nuk mund ta marrësh telefonin tani.”
Kjo e ndihmon fëmijën të ndihet i kuptuar.
3. Jep një zgjedhje të thjeshtë
Fëmijët qajnë shumë kur ndihen pa kontroll. Jepi dy opsione:
“Do të luash me topin apo me makinën?”
Kjo e ul konfliktin.
4. Mbaj qëndrimin pa negociata
Nëse thua “jo”, mos e ktheni në “po” pas 5 minutash të qari. Kufijtë funksionojnë vetëm kur janë të qëndrueshëm.
5. Mos e shpërbleni të qarën me dhurata
Nëse fëmija qan për ëmbëlsira apo lodra, mos ia jep si mënyrë qetësimi. Jepi vëmendje, jo shpërblim.
Kur duhet të shqetësoheni?
Nëse fëmija qan pa ndalim çdo ditë, ka shpërthime të forta, probleme me gjumin, agresivitet ose izolim, atëherë mund të jetë shenjë e stresit emocional ose ankthit tek fëmijët dhe ia vlen një konsultë me psikolog.
Përfundim
Të qarat janë normale, sidomos në moshat e vogla. Por një nënë e fortë nuk është ajo që i plotëson të gjitha tekat, por ajo që vendos kufij me dashuri. Fëmija ka nevojë për siguri, strukturë dhe qetësi. Kufijtë nuk e traumatizojnë fëmijën – përkundrazi, e ndihmojnë të rritet i balancuar dhe emocionalisht i sigurt.
Nëse fëmija qan pa arsye, mos e shiko si “problem”. Shikoje si një mundësi për ta mësuar si të menaxhojë emocionet.
Per me shume kliko ketu
