Shpesh, në seancat e mia të terapisë, dëgjoj një fjali që përsëritet nga shumë njerëz:
“Nuk e di më kush jam. Nuk e kuptoj çfarë po ndiej.”
Nëse edhe ti e ke përjetuar ndonjëherë këtë ndjesi, dua të dish se nuk je vetëm.
Të mësosh si të hysh në kontakt me veten është një nga hapat më të rëndësishëm për të përmirësuar shëndetin mendor, për të reduktuar ankthin, për të menaxhuar stresin dhe për të jetuar me më shumë qetësi. Megjithatë, shumë njerëz nuk e kuptojnë se janë larguar nga vetja derisa fillojnë të ndihen të lodhur emocionalisht, të humbasin motivimin ose të përjetojnë shqetësime të vazhdueshme. Pikërisht për këtë arsye, le ta shohim këtë temë sikur të ishim ulur bashkë në një seancë psikologjike.
Çfarë do të thotë të hysh në kontakt me veten?
Të hysh në kontakt me veten nuk do të thotë të bëhesh një person tjetër. Përkundrazi, do të thotë të ndalesh për disa minuta dhe të dëgjosh me vëmendje atë që po ndodh brenda teje. Është momenti kur i jep vetes leje të ndiejë, të reflektojë dhe të kuptojë emocionet pa i gjykuar.
Pyete veten:
- Si ndihem në këtë moment?
- Çfarë po më shqetëson?
- Çfarë kam nevojë tani?
- A po jetoj sipas dëshirave të mia apo sipas pritshmërive të të tjerëve?
Në fillim mund të mos kesh përgjigje të qarta. Megjithatë, vetë fakti që fillon t’ia bësh këto pyetje vetes është hapi i parë drejt vetëdijes, vetënjohjes dhe zhvillimit personal.
Pse është i rëndësishëm kontakti me veten?
Kur kupton mendimet, emocionet dhe nevojat e tua, bëhet më e lehtë të marrësh vendime të shëndetshme, të vendosësh kufij dhe të ndërtosh marrëdhënie më të mira me të tjerët. Për më tepër, kontakti me veten të ndihmon të menaxhosh më mirë ankthin, stresin dhe situatat e vështira të jetës.
Në fakt, kontakti me veten nuk të largon nga realiteti. Përkundrazi, ai të ndihmon ta përballosh atë me më shumë qartësi, vetëbesim dhe ekuilibër emocional. Si rezultat, sa më mirë ta njohësh veten, aq më e lehtë bëhet të jetosh në përputhje me vlerat, nevojat dhe qëllimet e tua.
Pse e humbasim kontaktin me veten?
Shumë njerëz kalojnë vite duke u kujdesur për familjen, punën dhe përgjegjësitë e përditshme. Me kalimin e kohës, ata harrojnë të kujdesen për veten dhe të dëgjojnë atë që ndiejnë.
Si pasojë, mund të shfaqen:
- Ankthi.
- Stresi kronik.
- Lodhja emocionale.
- Mungesa e motivimit.
- Pasiguria.
- Ndjenja e boshllëkut.
Për shembull, kur përpiqemi vazhdimisht të përmbushim pritshmëritë e të tjerëve, fillojmë të lëmë pas dore nevojat tona. Pikërisht atëherë humbasim lidhjen me emocionet dhe e kemi më të vështirë të kuptojmë se çfarë na bën mirë.
Prandaj, problemi nuk është se nuk je i fortë. Në të vërtetë, problemi është se ke kaluar shumë kohë pa e dëgjuar veten.
Si të hysh në kontakt me veten? 5 hapa praktikë
Në terapi nuk përpiqem t’i jap menjëherë përgjigjet pacientit. Përkundrazi, përpiqem ta ndihmoj të gjejë përgjigjet brenda vetes. Edhe ti mund ta fillosh këtë proces duke bërë disa hapa të vegjël çdo ditë.
1. Dëgjo emocionet pa i gjykuar
Në vend që t’i thuash vetes:
“Nuk duhet të ndihem kështu.”
Provo të thuash:
“Po e ndiej këtë emocion. Çfarë po përpiqet të më tregojë?”
Çdo emocion ka një mesazh. Prandaj, në vend që ta luftosh ose ta fshehësh, përpiqu ta kuptosh. Shpesh emocionet tregojnë se cilat janë nevojat tona të vërteta.
2. Gjej disa minuta qetësi çdo ditë
Fillimisht, provo të largohesh për disa minuta nga telefoni, rrjetet sociale dhe zhurma e përditshme. Vetëm atëherë do ta kesh më të lehtë të dëgjosh mendimet dhe emocionet e tua.
Edhe vetëm 10 minuta në ditë mund të bëjnë një ndryshim të madh në mirëqenien emocionale.
3. Shkruaj mendimet dhe ndjenjat
Shkrimi ndihmon trurin të organizojë emocionet dhe mendimet. Për më tepër, ai të ndihmon të kuptosh më qartë atë që po përjeton.
Nuk ka rëndësi nëse shkruan disa rreshta apo disa faqe. Ajo që ka rëndësi është të jesh i sinqertë me veten.
4. Prano nevojat e tua
Shumë njerëz kujdesen për të gjithë të tjerët dhe harrojnë veten. Megjithatë, edhe nevojat e tua kanë rëndësi.
Pyete veten:
“Për çfarë kam nevojë sot?”
Ndoshta ke nevojë për pushim, për një bisedë me dikë ose thjesht për pak qetësi. Kujdesi për veten nuk është egoizëm, por një domosdoshmëri për shëndetin mendor.
5. Mos kërko gjithmonë miratimin e të tjerëve
Sa më shumë ta njohësh veten, aq më pak do të ndjesh nevojën që të tjerët të të thonë nëse je mjaftueshëm i mirë.
Kur mëson të mbështetesh te vlerat dhe bindjet e tua, rritet vetëbesimi dhe krijohet një ekuilibër më i madh emocional.
Si ndihmon vetënjohja në uljen e ankthit?
Shumë simptoma të ankthit përkeqësohen kur luftojmë me emocionet tona ose përpiqemi t’i shmangim ato. Megjithatë, kur fillojmë t’i dëgjojmë dhe t’i kuptojmë, krijojmë më shumë qetësi brenda vetes.
Vetënjohja nuk i zhduk menjëherë vështirësitë, por na ndihmon t’i përballojmë ato me më shumë qartësi dhe vetëbesim. Për këtë arsye, psikoterapia nuk ka si qëllim vetëm uljen e simptomave. Mbi të gjitha, ajo synon të të ndihmojë të krijosh një marrëdhënie më të shëndetshme me veten.
Së fundmi
Nëse do të ishe sot në zyrën time, para se të largoheshe do të të lija vetëm një pyetje:
Kur ishte hera e fundit që e dëgjove vërtet veten?
Mos prit që jeta të të detyrojë të ndalesh. Përkundrazi, zgjidh ta bësh këtë që sot.
Edhe nëse fillon me vetëm pesë minuta reflektim në ditë, ke hedhur hapin e parë drejt një marrëdhënieje më të shëndetshme me veten.
Sepse, kur mëson si të hysh në kontakt me veten, fillon të kuptosh emocionet, mendimet dhe nevojat e tua. Si rezultat, rritet vetëbesimi, ulet ankthi, menaxhohet më mirë stresi dhe ndërtohet një jetë me më shumë qetësi, ekuilibër dhe mirëqenie emocionale.
Mos harro: marrëdhënia më e rëndësishme që do të kesh ndonjëherë është marrëdhënia me veten.
