Ankthi eshte nje nga problemet me te perhapura sot dhe shume njerez e perjetojne pa e kuptuar plotesisht. Shpesh mendojme se ankthi shfaqet vetem si frike, rrahje zemre, djersitje apo mendime negative. Por nje nga efektet me te fshehta dhe me te rrezikshme te ankthit eshte se ai mund te mpije ndjenjat dhe te zhduke kenaqesine nga jeta.
Nese ke filluar te ndihesh i ftohte emocionalisht, i lodhur, pa deshire dhe pa motivim, atehere eshte e mundur qe ankthi te jete duke ndikuar drejtperdrejt ne emocionet e tua.
Si e mpin ankthi trurin dhe emocionet?
Kur jetojme me stres dhe ankth per nje kohe te gjate, truri hyn ne nje gjendje alarmi. Sistemi nervor eshte vazhdimisht i aktivizuar, sikur diçka e keqe do te ndodhe. Ky mekanizem eshte i dobishem ne rrezik real, por kur ankthi behet kronik, trupi lodhet dhe mendja fillon te mbrohet.
Ne kete moment, truri e ul ndjeshmerine emocionale si nje menyre per te mbijetuar. Kjo do te thote se jo vetem frika rritet, por edhe emocionet pozitive fillojne te zbehen. Kenaqesia, gezimi, entuziazmi dhe qetesia reduktohen.
Ky fenomen njihet shpesh si mpirje emocionale, dhe eshte shume i lidhur me ankthin, stresin kronik dhe lodhjen mendore.
Shenjat qe ankthi po ta mpin ndjenjat
Shume njerez pyesin: “Pse nuk po ndjej me asgje?” ose “Pse nuk po e shijoj jeten si me pare?”. Kjo ndodh sepse ankthi te vendos ne gjendje mbijetese.
Disa shenja tipike jane:
- nuk te ben me pershtypje asgje
- nuk te sjell kenaqesi as ajo qe me pare e doje
- ndihesh bosh ose i shkeputur nga te tjeret
- ke nervozizem dhe irritim te vazhdueshem
- nuk ke motivim per pune, shoqeri apo marredhenie
- nuk ndjen me emocion te forte as gezim, as dashuri
Kjo nuk do te thote se je bere “i ftohte” si person. Do te thote se trupi dhe mendja jane te mbingarkuar nga ankthi.
Pse ankthi ta vjedh kenaqesine nga jeta?
Ankthi e mban mendjen ne te ardhmen: “po sikur te ndodhe kjo?”, “po sikur te deshtoj?”, “po sikur te semurem?”, “po sikur te me gjykojne?”. Kur mendja eshte gjithmone ne rrezik, ajo nuk eshte e pranishme ne momentin aktual.
Dhe pa pranine ne moment, nuk ka shijim. Nuk ka qetesi. Nuk ka lumturi. Kjo eshte arsyeja pse shume njerez me ankth ndihen sikur jeta po kalon, por ata nuk po e jetojne realisht.
Ankthi ndikon gjithashtu ne gjumin, oreksin, hormonet dhe energjine. Kjo e ul dopaminen dhe motivimin, duke sjelle nje gjendje apatie, lodhjeje dhe mungese kenaqesie.
Si ta rikthesh ndjeshmerine emocionale?
Lajmi i mire eshte se mpirja emocionale nga ankthi nuk eshte e perhershme. Me disa hapa te thjeshte, mund te rikthesh kontrollin.
Fillimisht, prano qe kjo eshte nje gjendje psikologjike normale kur ankthi eshte i larte. Pastaj fillo te punosh me rutina qe e qetesojne sistemin nervor:
- ecje ne natyre
- frymemarrje e thelle
- aktivitet fizik
- reduktim i kafese dhe rrjeteve sociale
- gjume i rregullt
- komunikim me njerez te besuar
- terapi psikologjike dhe teknika kunder ankthit
Kur fillon te ulesh nivelin e stresit dhe ankthit, truri del gradualisht nga alarmi dhe emocionet fillojne te rikthehen.
Nese po ndihesh bosh, pa emocione dhe pa kenaqesi, mos e fajeso veten. Shume mundesi eshte qe ankthi po ndikon ne trurin tend dhe ne emocionet e tua. Ankthi nuk te ben te dobet, por te lodhur. Dhe me hapat e duhur, mund ta rikthesh perseri qetesine, ndjeshmerine dhe shijen e jetes.
Ankthi mund te mpije ndjenjat, por ti mund ta zgjedhesh sherimin.
