Mund të dish çfarë ushqimi pëlqen fëmija yt, cilën lodër kërkon më shpesh, çfarë note mori në shkollë apo kush është shoku i tij më i mirë. Por a e njeh vërtet fëmijën tënd?
Nëse do të ishim në një seancë terapie, do të të pyesja diçka tjetër: Çfarë e frikëson fëmijën tënd? Çfarë e qetëson? Si reagon kur ndihet i refuzuar? A të tregon kur diçka e shqetëson?
Në fakt, të njohësh fëmijën nuk do të thotë vetëm të dish çfarë bën. Do të thotë të kuptosh emocionet, karakterin, frikërat, nevojat dhe botën e tij të brendshme.
Mos shiko vetëm sjelljen, kërko arsyen
Imagjino këtë situatë. Fëmija kthehet nga shkolla, hedh çantën dhe i përgjigjet keq nënës. Reagimi i parë mund të jetë: “Mos më fol në atë mënyrë!”
Sigurisht, kufijtë janë të nevojshëm. Megjithatë, pasi situata të qetësohet, provo ta pyesësh: “Po të shoh shumë të mërzitur. Ndodhi diçka sot?”
Ndoshta do të zbulosh se është grindur me shokun. Mund të jetë ndier i përjashtuar ose mësuesja mund ta ketë qortuar para klasës.
Pra, sjellja e fëmijës është shpesh një mesazh. Për këtë arsye, mos shiko vetëm zemërimin. Përpiqu të kuptosh emocionin që fshihet pas tij.
Dëgjoje pa u nxituar t’i japësh zgjidhjen
Për shembull, vajza jote vjen nga shkolla dhe thotë: “Askush nuk luajti me mua sot.”
Shumë prindër përgjigjen menjëherë: “Mos u mërzit, nesër luaj me dikë tjetër.”
Megjithatë, në atë moment fëmija mund të mos kërkojë zgjidhje. Ai mund të ketë nevojë vetëm të ndihet i kuptuar.
Prandaj, provo t’i thuash: “Duhet të jesh ndier keq kur të lanë vetëm.” Më pas pyete: “Do të më tregosh çfarë ndodhi?”
Kështu ndërtohet gradualisht komunikimi prind-fëmijë. Fëmija kupton se mund të flasë me ty edhe për emocionet e vështira.
Vëzhgo çfarë e bën të ndihet mirë
Të njohësh fëmijën do të thotë të kuptosh edhe mënyrën se si kërkon afërsi dhe vëmendje.
Për shembull, një fëmijë mund të vijë vazhdimisht për të të treguar vizatimet. Një tjetër dëshiron thjesht të ulet pranë teje. Ndërkohë, një adoleshent mund të mos kërkojë përqafime, por fillon të flasë kur jeni vetëm në makinë.
Të gjitha këto janë sinjale që duhet t’i vëzhgosh.
Kur fëmija thotë disa herë “Mami, shiko çfarë bëra!”, ndoshta nuk kërkon vetëm të shohësh vizatimin. Në të vërtetë, mund të kërkojë vëmendjen, miratimin dhe vlerësimin tënd.
Prano që fëmija yt mund të jetë ndryshe nga ti
Le të marrim një shembull tjetër. Një baba shumë shoqëror ka një djalë të rezervuar. Gjatë një feste i thotë: “Shko luaj me fëmijët. Pse rri vetëm?”
Në këtë rast, djali mund të ketë nevojë për më shumë kohë që të përshtatet me ambientin.
Në vend që ta etiketojë si “të turpshëm”, babai mund t’i thotë: “Qëndro pak këtu me mua. Kur të ndihesh gati, mund të shkosh të luash.”
Në këtë mënyrë, fëmija ndihet i kuptuar dhe jo i gjykuar. Njohja e personalitetit të fëmijës do të thotë ta pranosh atë që është, jo të përpiqesh ta kthesh në një version të vetes.
Bëji pyetje që hapin bisedën
Gjithashtu, mos u kufizo vetëm te pyetja: “Si kalove sot?”
Herë pas here provo pyetje më konkrete:
- “Çfarë të bëri të qeshësh sot?”
- “A pati diçka që të mërziti?”
- “Me kë të pëlqen të kalosh më shumë kohë?”
- “Çfarë të shqetëson këto ditë?”
- “Kur ndihesh më i sigurt?”
- “Çfarë do të doje të bënim më shpesh bashkë?”
- “A ka diçka që mendon se unë nuk e kuptoj për ty?”
Sigurisht, nuk duhet t’ia bësh të gjitha pyetjet njëherësh. Zgjidh një prej tyre gjatë darkës, në makinë, gjatë një shëtitjeje ose para gjumit. Kështu, biseda do të duket natyrale dhe jo si një intervistë.
Fëmija ndryshon, ndaj njihu përsëri me të
Fëmija që njihje në moshën 5-vjeçare nuk është i njëjti në moshën 10 apo 15 vjeç. Me kalimin e viteve ndryshojnë emocionet, interesat, miqësitë, frikërat, vetëbesimi dhe nevojat emocionale.
Prandaj, mos mendo: “Unë e njoh, është fëmija im.”
Vazhdo ta zbulosh. Vëzhgoje, dëgjoje dhe krijo momente ku ai mund të flasë lirshëm me ty.
Në fund, qëllimi i prindërimit pozitiv nuk është vetëm të rritësh një fëmijë që bindet. Qëllimi është të krijosh një marrëdhënie të shëndetshme prind-fëmijë, ku ai ndihet i sigurt të flasë, të gabojë dhe të shprehë emocionet.
Sepse një ditë, kur të përballet me një problem të madh, dëshiron që mendimi i tij i parë të jetë:
“Mund t’ia tregoj mamit ose babit. Ata do të më dëgjojnë dhe do të përpiqen të më kuptojnë.”
Librat e sygjeruar:
