Në një seancë psikologjike, një paciente më pyeti: “Pse një narcist ka kaq shumë nevojë të admirohet? Nëse mendon kaq shumë për veten, pse kërkon vazhdimisht vëmendjen e të tjerëve?”
Në fakt, kjo pyetje na çon drejt një prej aspekteve më interesante të psikologjisë së narcizmit. Pas vetëbesimit të tepruar dhe ndjenjës së superioritetit mund të fshihet një vetëvlerësim i brishtë. Për këtë arsye, personi mund të ketë nevojë për konfirmim nga të tjerët.
Çfarë është narcizmi?
Së pari, kur flasim për një person narcist, nuk duhet të mendojmë menjëherë për një diagnozë. Disa tipare narciste mund të shfaqen te shumë njerëz.
Ndërkohë, çrregullimi narcistik i personalitetit është një gjendje klinike. Prandaj, ai mund të diagnostikohet vetëm nga një profesionist i shëndetit mendor.
Një person me tipare të forta narciste mund të ketë nevojë të madhe për admirim. Gjithashtu, mund të kërkojë vëmendje dhe të ndihet më i rëndësishëm se të tjerët. Për më tepër, kritikat mund t’i përjetojë shumë keq.
Pse narcisti ka nevojë për admirim?
Imagjinoni sikur vetëvlerësimi juaj të varej nga mënyra se si ju shohin të tjerët. Një kompliment ju bën të ndiheni mirë. Në të kundërt, një kritikë mund t’ju bëjë të ndiheni të pavlerë.
Në disa forma të narcizmit, pikërisht këtu qëndron problemi.
Nevoja për admirim dhe vëmendje mund të ndihmojë në ruajtjen e një imazhi pozitiv për veten. Si rezultat, personi mund të kërkojë komplimente, sukses, status ose kontroll. Po ashtu, mund të kërkojë vazhdimisht konfirmim nga njerëzit përreth.
Në terapi do t’ju thosha: mos shikoni vetëm atë që narcisti tregon. Përpiquni të kuptoni edhe atë që ai përpiqet të mbrojë.
Çfarë fshihet pas sjelljes së një narcisti?
Pas arrogancës mund të fshihet ndjeshmëria ndaj kritikës. Po kështu, pas dëshirës për kontroll mund të ekzistojë frika e humbjes së rëndësisë.
Ndërsa pas kërkesës për vëmendje mund të qëndrojë një vetëvlerësim që kërkon konfirmim të jashtëm.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo narcist është i pasigurt. Gjithashtu, jo të gjithë njerëzit me tipare narciste sillen njësoj. Narcizmi është kompleks dhe mund të shfaqet në forma të ndryshme.
Çfarë ndodh kur narcisti nuk merr vëmendje?
Kur nuk merr admirimin e dëshiruar, personi mund të reagojë në mënyra të ndryshme. Për shembull, mund të shfaqë zemërim, ftohtësi ose zhvlerësim të tjetrit. Në raste të tjera, mund të tërhiqet emocionalisht ose të përpiqet të rikthejë kontrollin.
Për më tepër, kritika mund të perceptohet si kërcënim ndaj imazhit të tij. Si pasojë, marrëdhënia mund të bëhet e vështirë.
Me kalimin e kohës mund të shfaqen manipulimi emocional, fajësimi, mungesa e empatisë dhe kontrolli në marrëdhënie.
Nëse je në një marrëdhënie me një narcist
Në terapi do të përqendroheshim më pak te pyetja: “Si ta ndryshoj atë?” Në vend të saj, do të pyesnim: “Si po ndikon kjo marrëdhënie tek unë?”
Nëse vazhdimisht ndihesh në faj ose i/e pavlerësuar, kushtoji vëmendje këtyre ndjenjave. Gjithashtu, nëse je i/e lodhur emocionalisht, mund të jetë koha të vendosësh kufij emocionalë.
Të kuptosh psikologjinë e narcizmit nuk do të thotë të justifikosh sjelljen e dëmshme. Përkundrazi, do të thotë të kuptosh mekanizmin e saj. Kështu, mund të mbrosh më mirë vetëbesimin, vetëvlerësimin dhe shëndetin tënd emocional.
Në fund, pyetja nuk është vetëm: “Çfarë fshihet pas një narcisti?” Një pyetje tjetër është po aq e rëndësishme: “Çfarë po humbas unë duke kërkuar vazhdimisht miratimin e tij?”
Ndonjëherë, pikërisht kjo pyetje është fillimi i vendosjes së kufijve dhe rikthimit te vetja.
