A të ka ndodhur ndonjëherë të dish shumë mirë çfarë do të thuash, të jesh përgatitur për një prezantim, një mbledhje apo një fjalim, por sapo vjen momenti për të folur para të tjerëve, të ndjesh sikur mendja të bllokohet? Zemra fillon të rrahë më shpejt, duart mund të djersijnë, zëri ndryshon dhe mendimet bëhen të çrregullta. Ndonjëherë mund të mendosh: “Do harroj gjithçka”, “Do gaboj”, “Do më gjykojnë” ose “Nuk do arrij të flas.” Në terapi, këtë situatë do ta shihnim jo si mungesë aftësie, por si një reagim emocional ndaj presionit dhe frikës nga vlerësimi i të tjerëve.

Pse krijohet ngërçi emocional?

Kur duhet të flasim në publik, truri mund ta perceptojë situatën si kërcënuese. Edhe pse nuk jemi në rrezik real, mendimi se të tjerët po na vëzhgojnë dhe po na vlerësojnë mund të aktivizojë ankthin. Kjo është arsyeja pse mund të përjetosh frikë nga të folurit në publik, ankth, tension, rrahje të shpejta të zemrës, dridhje të zërit, djersitje ose boshatisje të mendjes. Shpesh problemi nuk është se nuk di të flasësh. Problemi është se në atë moment je tepër i përqendruar te vetja. “Si po dukem?” “A po flas mirë?” “Po sikur të gaboj?” “Çfarë po mendojnë për mua?” Sa më shumë përpiqesh të kontrollosh çdo fjalë dhe çdo lëvizje, aq më shumë rritet tensioni.

Mos lufto me ankthin

Një nga gabimet më të zakonshme është t'i thuash vetes: “Nuk duhet të kem frikë.” Në vend të kësaj, provo të pranosh emocionin: “Po ndihem në ankth, por kjo nuk do të thotë se nuk mund të flas.” Ky ndryshim i vogël është shumë i rëndësishëm. Qëllimi nuk është të zhdukësh çdo emocion përpara se të flasësh. Qëllimi është të mësosh të flasësh edhe kur ke pak ankth.

Çfarë mund të bësh para se të flasësh?

Mos u përpiq të mësosh çdo fjali përmendësh. Përgatit disa pika kryesore dhe lejoje veten të flasësh natyrshëm. Pak para se të fillosh, merr frymë ngadalë dhe nxirre frymën më gjatë. Relakso shpatullat dhe mos e detyro veten të fillojë menjëherë me ritëm të shpejtë. Mund t'i thuash vetes: “Nuk kam nevojë të jem perfekt. Mjafton të shpreh atë që dua të them.” Gjithashtu, mos e interpreto një pauzë si dështim. Nëse të ikën një fjalë, ndalo, merr frymë dhe vazhdo. Publiku zakonisht nuk e përjeton gabimin me të njëjtën madhësi që e përjeton ti.

Mos kërko perfeksionin

Të folurit në publik bëhet më i lehtë me praktikë. Çdo herë që përballesh me situatën pa ikur prej saj, truri mëson se të flasësh para të tjerëve nuk është një rrezik. Nëse frika është shumë e fortë dhe të pengon në shkollë, universitet, punë ose marrëdhënie shoqërore, biseda me një psikolog mund të të ndihmojë të kuptosh rrënjën e ankthit dhe të punosh gradualisht me të. Nuk ke nevojë të bëhesh një person tjetër për të folur mirë në publik. Ke nevojë të ndihesh më i sigurt duke qenë vetvetja, edhe kur të tjerët po të shikojnë.