A ke menduar ndonjëherë se sa mirë e njeh veten? Shumë njerëz kalojnë vite duke u përpjekur të kuptojnë të tjerët, por harrojnë të ndalen dhe të pyesin: “Kush jam unë në të vërtetë?” Në psikoterapi, njohja e vetes është hapi i parë drejt një jete më të qetë, marrëdhënieve më të shëndetshme dhe një vetëbesimi më të fortë.
Personaliteti nuk është vetëm mënyra se si sillesh me të tjerët. Ai përfshin mënyrën si mendon, si ndien, si merr vendime dhe si reagon përballë sfidave. Sa më mirë ta kuptosh personalitetin tënd, aq më lehtë do të kuptosh edhe zgjedhjet që bën çdo ditë.
Nëse do të ishim në një seancë terapie, do të të ftoja të reflektoje mbi këto pyetje.
1. Çfarë të bën të ndihesh vërtet i lumtur?
Mos mendo për atë që presin të tjerët nga ti. Mendo për momentet kur ndihesh më i qetë dhe më i plotësuar. Përgjigjja zbulon vlerat që udhëheqin personalitetin tënd.
2. Si reagon kur dikush nuk është dakord me ty?
A zemërohesh? Tërhiqesh? Apo dëgjon me qetësi? Mënyra si përballesh me mendimet e ndryshme tregon nivelin e fleksibilitetit emocional dhe pjekurisë së personalitetit.
3. Cila është frika që të ndjek më shpesh?
Frika nga refuzimi, dështimi, vetmia apo kritika shpesh ndikojnë në vendimet tona pa e kuptuar. Kur e pranon frikën, fillon ta kontrollosh atë dhe jo anasjelltas.
4. A jeton sipas dëshirave të tua apo sipas pritshmërive të të tjerëve?
Kjo është një nga pyetjet më të rëndësishme për të njohur veten. Shumë njerëz ndërtojnë jetën sipas asaj që mendojnë se “duhet” të bëjnë, duke harruar atë që duan me të vërtetë.
5. Si flet me veten kur gabon?
Nëse kritikon vazhdimisht veten, personaliteti yt mund të jetë ndikuar nga perfeksionizmi ose vetëvlerësimi i ulët. Në terapi punojmë pikërisht për ta kthyer dialogun e brendshëm në një burim mbështetjeje, jo gjykimi.
6. Çfarë përsëritet vazhdimisht në marrëdhëniet e tua?
Nëse përballesh shpesh me të njëjtat konflikte, ndoshta nuk është rastësi. Modelet që përsëriten tregojnë shumë për mënyrën si funksionon personaliteti dhe si lidhesh me njerëzit.
7. Kush je kur nuk ke nevojë t’i impresionosh të tjerët?
Ndoshta kjo është pyetja më e sinqertë. Kur je vetëm me veten, pa maska dhe pa pritshmëri, aty fillon njohja e vërtetë e personalitetit.
Njohja e vetes është një proces
Nuk ka përgjigje të sakta apo të gabuara. Çdo përgjigje është një dritare drejt botës tënde të brendshme. Në psikoterapi nuk përpiqemi të ndryshojmë atë që je, por të kuptojmë pse mendon, ndien dhe vepron në mënyrën që vepron.
Nëse gjatë leximit ndjeve se disa pyetje të prekën më shumë se të tjerat, mos i anashkalo. Shkruaji përgjigjet në një fletore, reflekto mbi to dhe rikthehu pas disa javësh. Shpesh përgjigjet ndryshojnë, sepse edhe ne ndryshojmë.
Mos harro: të njohësh veten nuk do të thotë të jesh i përsosur. Do të thotë të jesh i vetëdijshëm. Dhe pikërisht aty fillon rritja personale.
Rezultati:
Nëse shumicën e përgjigjeve i bazove te qetësia, reflektimi dhe dëshira për të kuptuar veten…
Ti ke një personalitet reflektues.
Je person që mendon thellë, analizon situatat dhe kërkon kuptim në çdo përvojë. Ndonjëherë mund të mendosh më shumë seç duhet, por kjo të ndihmon të marrësh vendime të menduara.
Nëse përgjigjet e tua u përqendruan te marrëdhëniet dhe emocionet…
Ti ke një personalitet empatik.
Je i ndjeshëm ndaj emocioneve të tua dhe të të tjerëve. Të pëlqen të ndihmosh njerëzit dhe krijon lidhje të forta, por duhet të kujdesesh të mos harrosh nevojat e tua.
Nëse shumicën e përgjigjeve i lidhe me veprimin, sfidat dhe vendimmarrjen…
Ti ke një personalitet dinamik.
Të pëlqen të marrësh iniciativa dhe të ecësh përpara. Je i orientuar drejt zgjidhjeve, por ndonjëherë mund të veprosh shpejt pa reflektuar mjaftueshëm.
Nëse përgjigjet e tua treguan optimizëm, spontanitet dhe dëshirë për përvoja të reja…
Ti ke një personalitet aventurier.
Të pëlqen ndryshimi dhe nuk e ke frikë të provosh gjëra të reja. Megjithatë, të duhet të punosh me qëndrueshmërinë dhe organizimin.
Shënim:
Ky ushtrim nuk është një test shkencor i personalitetit, por një mënyrë e thjeshtë për të reflektuar mbi veten. Nëse dëshiron të njohësh më thellë personalitetin tënd, mund të kryesh një test psikologjik të standardizuar ose të konsultohesh me një psikolog.
