“A mund të ndryshojë një narcist?” Përgjigjja e shkurtër është: po, një person me tipare narciste mund të ndryshojë, por ndryshimi është i vështirë dhe kërkon dëshirë të sinqertë, vetëdije dhe terapi psikologjike afatgjatë.

Çfarë është narcizmi?

Narcizmi nuk do të thotë thjesht të duash veten ose të kujdesesh për pamjen. Një person me tipare narciste mund të ketë nevojë të vazhdueshme për admirim, vështirësi për të pranuar kritikat, mungesë empatie dhe ndjenjë të tepruar rëndësie. Megjithatë, duhet të bëjmë një dallim të rëndësishëm. Disa njerëz shfaqin vetëm tipare narciste, ndërsa të tjerë mund të kenë çrregullim narcistik të personalitetit. Vetëm një psikolog ose psikiatër mund ta vendosë këtë diagnozë pas një vlerësimi profesional.

Pse është kaq i vështirë ndryshimi?

Imagjino sikur je në terapi dhe më thua: “Ai premton se do të ndryshojë, por pas pak kohe sillet përsëri njësoj.” Unë do të të pyesja: “A po ndryshon vërtet, apo po sillet mirë vetëm nga frika se mos të humbasë?” Një narcist mund ta ketë të vështirë të ndryshojë sepse shpesh nuk e pranon përgjegjësinë. Ai mund të fajësojë partnerin, familjen ose rrethanat. Gjithashtu, pas sjelljes madhështore mund të fshihet vetëvlerësim i brishtë, pasiguri emocionale, frikë nga refuzimi dhe plagë të hershme të fëmijërisë. Prandaj, kritika mund të përjetohet si kërcënim. Në vend që të reflektojë, personi mund të përdorë manipulimin emocional, zhvlerësimin, heshtjen ndëshkuese ose shtrembërimin e realitetit.

Kur mund të ndryshojë një narcist?

Ndryshimi bëhet i mundur kur personi:
  • pranon se sjellja e tij lëndon të tjerët;
  • merr përgjegjësi pa fajësuar partnerin;
  • dëshiron të ndryshojë për veten, jo vetëm për të shpëtuar marrëdhënien;
  • angazhohet rregullisht në psikoterapi;
  • mëson të zhvillojë empati dhe të respektojë kufijtë;
  • pranon kritikat pa reaguar me zemërim ose hakmarrje;
  • tregon përmirësim të qëndrueshëm përmes veprimeve.
Psikoterapia mund ta ndihmojë personin me sjellje narciste të kuptojë emocionet, të menaxhojë zemërimin, të ndërtojë marrëdhënie më të shëndetshme dhe të zhvillojë një vetëvlerësim më realist.

Si mund ta ndihmojmë një narcist të ndryshojë?

Për ta ndihmuar një person me tipare narciste të ndryshojë, mund të ndiqni këto këshilla:
  • - Flisni me qetësi: Shpjegojini konkretisht se si sjellja e tij ndikon tek ju, pa e sulmuar ose poshtëruar.
  • - Vendosni kufij të qartë: Tregoni cilat sjellje nuk do të pranoni, si manipulimi emocional, fyerjet, kontrolli ose mungesa e respektit.
  • - Mos justifikoni sjelljet e dëmshme: Dashuria nuk do të thotë të toleroni vazhdimisht gënjeshtrat, fajësimin dhe zhvlerësimin.
  • - Inkurajojeni të kërkojë ndihmë profesionale: Psikoterapia mund ta ndihmojë të kuptojë emocionet, pasiguritë dhe ndikimin që sjellja e tij ka tek të tjerët.
  • - Vlerësoni veprimet, jo vetëm premtimet: Ndryshimi i vërtetë dallohet nga sjelljet e qëndrueshme dhe jo nga fjalët e bukura pas një konflikti.
  • - Mos merrni përgjegjësinë për ndryshimin e tij: Ju mund ta mbështesni, por nuk mund ta detyroni të ndryshojë nëse ai nuk e pranon problemin.
  • - Mbroni shëndetin tuaj mendor: Kujdesuni për vetëbesimin dhe mirëqenien emocionale. Nëse marrëdhënia përfshin abuzim psikologjik, emocional ose fizik, kërkoni ndihmë dhe vendosni sigurinë tuaj në radhë të parë.
 

Se fundmi

Një narcist mund të ndryshojë, por jo sepse partneri përpiqet më shumë. Ndryshimi kërkon vetëdije, motivim, përgjegjësi dhe punë të gjatë me një profesionist të shëndetit mendor. Ndërkohë, detyra jote nuk është ta shpëtosh atë, por të mbrosh shëndetin tënd mendor, vetëbesimin dhe kufijtë personalë. Nëse ndodhesh në një marrëdhënie toksike, kërkimi i ndihmës psikologjike nuk është dobësi. Është hapi i parë drejt qartësisë, sigurisë emocionale dhe rikthimit tek vetja.