A ju ka ndodhur ndonjëherë të ndiheni sikur flisni shumë në familje, por askush nuk ju kupton?

Shumë familje përballen me këtë realitet. Fjalët thuhen, por mesazhi nuk arrin. Bisedat kthehen në debate, heshtja zgjat me ditë dhe secili fillon të ndihet i vetmuar, edhe pse jeton nën të njëjtën çati.

Si psikolog, e shoh shpesh këtë problem në terapi. Mungesa e komunikimit në familje nuk fillon papritur. Ajo ndërtohet ngadalë, përmes keqkuptimeve, kritikave, mungesës së kohës dhe emocioneve që mbeten të pashprehura.

Çfarë do të thotë mungesa e komunikimit në familje?

Komunikimi në familje nuk është vetëm të flasësh. Ai është aftësia për të dëgjuar, për të kuptuar dhe për t’i dhënë hapësirë tjetrit të shprehë mendimet dhe ndjenjat e tij.

Kur komunikimi familjar dobësohet, fillojnë të shfaqen probleme si:

• Konflikte të shpeshta.
• Keqkuptime të vazhdueshme.
• Distancë emocionale mes partnerëve.
• Marrëdhënie të ftohta mes prindërve dhe fëmijëve.
• Ndjenja vetmie, edhe brenda familjes.

Shpesh njerëzit mendojnë se problemi është mënyra si flet tjetri. Në të vërtetë, problemi është se askush nuk ndihet i dëgjuar.

Pse ne familje nuk degjohet asnjeri?

Ka shumë arsye që ndikojnë në mungesën e komunikimit.

Një nga më të zakonshmet është stresi. Puna, përgjegjësitë, problemet financiare dhe ritmi i shpejtë i jetës lënë pak energji për biseda të qeta.

Një tjetër faktor është teknologjia. Telefonat, rrjetet sociale dhe televizori kanë zënë vendin e bisedave familjare. Shpesh të gjithë janë në të njëjtën dhomë, por secili është në botën e vet.

Gjithashtu, shumë njerëz nuk janë mësuar të flasin për emocionet. Ata mund të thonë çfarë kanë bërë gjatë ditës, por e kanë të vështirë të shprehin trishtimin, frikën, zhgënjimin apo nevojën për mbështetje.

Shenjat që tregojnë probleme në komunikimin familjar

Ndonjëherë mungesa e komunikimit nuk shfaqet me zë të lartë. Ajo mund të fshihet pas heshtjes.

Disa shenja janë:

• Flisni vetëm për detyrat e përditshme.
• Debatet përfundojnë gjithmonë me zemërim.
• Askush nuk kërkon falje.
• Ndiheni të gjykuar sa herë shprehni mendimin tuaj.
• Fëmijët nuk tregojnë më çfarë përjetojnë.
• Partnerët ndihen si bashkëjetues, jo si një ekip.

Këto janë sinjale që marrëdhëniet familjare kanë nevojë për më shumë kujdes.

Si ta përmirësojmë komunikimin në familje?

Lajmi i mirë është se komunikimi është një aftësi që mund të mësohet.

Filloni duke dëgjuar, jo për t’u përgjigjur, por për të kuptuar. Kur një anëtar i familjes flet, përpiquni të mos e ndërprisni dhe mos mendoni menjëherë kundërpërgjigjen.

Përdorni fjali që fillojnë me “Unë ndihem…” në vend të “Ti gjithmonë…”. Kjo ul mbrojtjen e tjetrit dhe hap rrugën për dialog.

Krijoni kohë pa telefona, qoftë edhe 20 minuta në ditë. Një darkë e qetë ose një shëtitje e shkurtër mund të bëjë më shumë për marrëdhënien sesa orë të tëra pranë ekranit.

Mos kini frikë të flisni për emocionet. Fëmijët mësojnë të komunikojnë duke parë prindërit. Kur një prind pranon se është i lodhur, i mërzitur ose i shqetësuar, ai u mëson fëmijëve se emocionet nuk janë dobësi.

Një mesazh për fund

Familja nuk ka nevojë për njerëz të përsosur. Ka nevojë për njerëz që janë të gatshëm të dëgjojnë, të kuptojnë dhe të flasin me respekt.

Komunikimi i mirë në familje nuk ndërtohet me fjalë të mëdha, por me gjeste të vogla të përditshme: një pyetje e sinqertë, një dëgjim pa gjykim, një përqafim ose një “Të kuptoj”.

Kur secili ndihet i dëgjuar dhe i vlerësuar, familja bëhet një vend ku anëtarët ndihen të sigurt, të pranuar dhe të lidhur me njëri-tjetrin. Pikërisht aty fillon shëndeti emocional i çdo familjeje.